ارتباطات کلامی که قدمتی به درازای عمر بشر دارد، از همان ابتدا در آموزه های دینی پیامبران الهی، محل تاکید و توجه بوده و آنان طی رسالت خود برای هدایت اقوام خود و نیز تاکید بر کلام و اثبات حقانیت خود، گریزی از کاربرد آن نداشته اند. در عصر حاضر نیز اندیشمندانی نظیر رومن یاکوبسن با رویکردی علمی به بررسی ساختار کمی و کیفی ارتباطات کلامی پرداخته اند. جستار حاضر به دلیل اهمیت اصل نبوت و نیز قابلیت های ارتباطات کلامی در تغییر افکار و عقاید و سبک زندگی و به طور کلی هدایت و سعادت انسان ها، و از همه مهم تر ظرفیت های نظریه ارتباطات کلامی یاکوبسن در تحلیل متون دینی؛ ارتباطات کلامی پیامبران (ع) به مثابه یکی از مهم ترین ابزارهای انجام رسالت را بر اساس این نظریه مطرح و شناخته شده علمی بررسی کرده، کارکردها و نقش های شش گانه زبانی از دید یاکوبسن را در بخشی از قرآن کریم، شامل گزیده ای از آیات سوره مبارکه غافر که پیامبران (ع) در آن با اقوام خود سخن گفته اند و نیز سخنان اقوام پیامبران (ع) با ایشان به صورت گزینشی، واکاوی نموده است. هدف پژوهش، درک و دریافت بهتری ازکلام هدایت بخش پیامبران (ع)، به روش توصیفی_تحلیلی و با رویکرد زبان شناسی بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد علی رغم حضور قدرتمند همه نقش های کلامی در ارتباطات کلامی پیامبران الهی با اقوام خود، نقش ترغیبی و ارجاعی زبان نسبت به سایر نقش های زبانی پررنگ تر است. دلیل غلبه نقش ارجاعی را می توان در رسالت هدایت پیامبران (ع) و ویژگی تعلیمی و آگاهی بخشی سخنان و نقش رهنمودی ایشان جست و دلیل برجستگی نقش ترغیبی را با مخاطب محور بودن کلام ایشان مرتبط دانست.

ارتباط مؤثر و مفید نیازمند بیانی است که ساختاری مناسب داشته باشد، به گونه ای که حیثیت مشارکان را تهدید نکند، اما در پاره ای از تبادلات کلامی امروزی جامعۀ ما، ساخت هایی ملاحظه می شود که گوینده، آگاهانه یا ناآگاهانه، با پایین آوردن سطح خود و تهدید حیثیتش، بیش از حد سطح مخاطب را بالا می برد. در مقالۀ حاضر که به روش توصیفی ـ تحلیلی نوشته شده است، با هدف ارائۀ ساختاری مناسب برای گزاره های بیانی زبان فارسی، طبق نظریۀ براون و لوینسون، علاوه بر اینکه تعدادی از مکالمات امروزی واکاوی شده، با استفاده از ظرفیت ضمایر و اسامی و افعال و اصطلاحات وسیع زبان فارسی، سعی شده ساختارهای بهنجار و نا بهنجار زبان فارسی معرفی شود و همچنین محک و میزانی برای تشخیص آن ها به دست داده شود که تا کنون سابقه نداشته است؛ یعنی به زعم نویسندۀ مقاله، راهکاری ابتکاری و جدید داده شده است.

کلام در دیدگاه مولوی، اوج و رکن استوار هستی و آغازگر آفرینش، ایجادکننده جریان زمان و مکان و نمونگر منش و هویت انسانی است. مولوی برای تبیین دیدگاه های خود در باب ارتباطات کلامی، از قالب های مختلف مانند داستان و مثل استفاده می کند تا مخاطب را به کنه معنا و غایت اندیشه رهنمون شود. مهم ترین اهداف ارتباط کلامی رسیدن به شناخت و معرفت و ایجاد تفاهم و تعامل با دیگران و بهره بردن از تجارب و عقول یکدیگر است. در این پژوهش، ارتباطات کلامی و ابعاد آن در فیه ما فیه با روش تحلیل محتوای کیفی، بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که کلام در فیه ما فیه دارای ده مرتبت و ویژگی است که به دو ساحت معنایی و راهکاری تقسیم می شوند. ارتباط کلامی در این اثر، در ابعاد ظرفیت مخاطب و همدلی او، اطمینان سازی، گزیده گویی، التزام بیرون و اضطراب درون، سوال، و انواع سکوت گوینده و نیز در دو محور کلی گوینده سخن و شنونده سخن قابل بررسی است.

هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه دانش ارتباط غیر کلامی با شایستگی اجتماعی دانشجویان بود. بدین منظور، 384 نفر از دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی - طبقه ای، انتخاب شدند و از نظر دانش ارتباط غیر کلامی و شایستگی اجتماعی مورد آزمون قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل نتایج، نشان داد که دانش ارتباط غیر کلامی با شایستگی اجتماعی، همبسته است و دانش ارتباط غیر کلامی و شایستگی اجتماعی بین دانشجویان دختر و پسر تفاوتی ندارد.

یکی از حوزه های مورد بحث در علوم ارتباطی و نیز در فقه ارتباطات، نقطۀ آغاز ارتباط است. در این پژوهه، هنجارهای فقهی آغاز ارتباط کلامی با نامحرم در چند محور: اصل سخن گفتن با نامحرم، الگوهای آغاز ارتباط کلامی چون ارتباط کلامی منطقی، ارتباط کلامی عاطفی، ارتباط کلامی احترام آمیز (مانند سلام کردن)، ارتباط کلامی مفرح (شوخی) و ارتباط کلامی جنسی تحلیل شده است. نتیجه این است که هر نوع ارتباط کلامی با نامحرم که به قصد تلذذ جنسی خود یا ایجاد لذت جنسی در مخاطب یا با احتمال افتادن در گناه باشد، مغایر عفت در ارتباط درون فردی و ممنوع است و در غیر این صورت در حد ضرورت (به معنای وسیع ضرورت و شامل هر نوع نیاز متعارف دینی و دنیوی) مجاز است؛ چه ضرورت در ابراز احترام یا ابراز عواطف محبت آمیز غیرجنسی باشد و چه در شوخی غیرجنسی باشد. در موارد مجاز نیز این ارتباط باید با محوریت ارتباط میان فردی عفیفانه یعنی با پرهیز از هر نوع کلماتی که در عرف متعارف اسلامی محرک جنسی و حامل پیام جنسی است، برگزار شود. البته استفاده از الگوی اسلامی «سلام-پاسخ» در آغاز ارتباط مورد نیاز متعارف با نامحرم، همچنان مستحب و پاسخ آن هم واجب و در غیر این صورت حرام است.

عجزِ زبانی و میلِ ارتباط، هردو باهم در دنیایِ رو به زوال آخر بازی به چشم می خورند. دنیایی که شخصیت های آن در تلاش برای مبارزه با سکوتِ مطلق و حفظِ حتی کوچک ترین تبادلِ کلامی هستند. همانطور که آشفتگی کلام شخصیت ها نمایانگر آن است، بدلیل ناتوانی در ارتباط درونی، آن ها به ارتباط بیرونی روی می آورند که طبیعتا نیازمند حضور یک مخاطب می باشد. بنابراین هر مکالمه ای نوعی دوگانگی می طلبد و همین دوگانگی گاهی به خشونت های کلامی و فیزیکی در ارتباط منجر می شود تا نهایتاً گفتار را در بی معنایی و سکوت فرو بَرَد. این مقاله به بررسی مکانیسم های زبانی ای می پردازد که در ایجادِ عدم ارتباط کلامی در آخر بازی نقش بسزایی دارند. بدلیل فقر زبانی, در اکثر موارد این عدم ارتباط است که بر شوقِ ارتباط چیره می شود و این تنش بین ارتباط و عدم ارتباط, تا پایان نمایش استمرار دارد. متن کامل مقاله های این شماره به زبان فرانسه می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقالات به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید. لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

هدف : این پژوهش با هدف بررسی ارتباط میان توانایی کلامی و توانایی ریاضی انجام شده است. روش: جامعه پژوهشی را کودکان 5 و6 ساله مهد کودکهای منطقه شرق بهزیستی استان تهران تشکیل داده اند. ازمیان کودکان جامعه مورد بررسی، پس از انجام آزمون هوش بر روی 218 کودک، 120 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. این افراد دارای بهره هوشی 110-90 بوده اند. ابزار پژوهشی را یک آزمون ریاضی و آزمون طبقه بندی کلامی تشکیل داده اند. داده های پژوهش به کمک روشهای آمار توصیفی و ضریب همبستگی تحلیل و ارائه گردید. یافته ها: یافته های این پژوهش نشان داد میان توانایی کلامی و توانایی ریاضی، ارتباط مستقیم و معنی داری وجود دارد. همچنین این پژوهش در بررسی تفاوت میان میانگین نمرات آزمون کلامی و آزمون ریاضی دختران و میانگین نمرات آزمون کلامی و آزمون ریاضی پسران، این تفاوت را معنی دار نشان نداد. افزون بر این، تفاوت میان میانگین توانایی کلامی و ریاضی 5 ساله ها و 6 ساله ها، معنی دار نبود.درتوانایی طبقه بندی کلامی نیز، گرچه کودکان درهمه موارد از انتزاع مقوله ای استفاده نمی کنند، ولی مواردی ازاین جداسازی، در آنان دیده می شود.  

پژوهش حاضر به بررسی راهبردهای گفتمانی مورد استفاده در ارتباط کلامی میان اساتید و دانشجویان در دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت ا. . . آملی می پردازد. نوع راهبردهای کلامی مورد استفاده شرکت کنندگان در این بررسی، مانند عبارات احترام آمیز، عبارات حاشیه ای، سوالات ضمیمه ای، تصدیق گرها، قطع کلام، سکوت، پاسخ با سوال، عبارات تحکمی یا امری، عبارات غیر رسمی، و عبارات رسمی بر اساس متغیر جنسیت و مرتبه اجتماعی مورد بررسی واقع شده اند. داده های پژوهش که حاصل پرسشنامه، مشاهده، ضبط و بازنویسی گفتگوها بوده است مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و نتیجه این تحلیل ها نشان داد که اساتید در تعامل با دانشجویان عمدتا از راهبردهای تحکمی مانند قطع گفتار و سکوت استفاده می کنند. از سوی دیگر دانشجویان در تعامل با اساتید بیشتر از راهبردهای حمایتی مثل عبارات احترام آمیز، عبارات تصدیق گر و سوال کوتاه استفاده می کنند، مقوله جنسیت در نوع بکارگیری راهبردهای کلامی در میان اساتید زن و مرد موثر نیست، در حالی که میان دانشجویان دختر و پسر از لحاظ آماری در بکارگیری راهبردهای کلامی تفاوت معنی دار وجود دارد.